Размаўляйце аб гэтым абавязкова

Разам з 12-гадовым сынам маёй сяброўкі глядзім тэлевізар. На экране палка цалуюцца двое, мужчына пачынае распранаць жанчыну… Косця хіхікае і спрабуе выправадзіць мяне з пакоя:
– Ідзі-ідзі, тут каханне пачынаецца.
– Каханне? – перапытваю. – Па-мойму, тут ім і не пахне.
– Ну, секс, – удакладняе Косцік. – Якая розніца?
Задумваюся: чаму паняцці «каханне» і «секс» для Косці сталі сінонімамі? Напэўна таму, што ніхто не патлумачыў розніцу між імі. Бацькі ў Косці няма. Мама на сексуальныя тэмы размоў не заводзіць. Пра тое, што дзяцей прыносіць бусел, што такое прэзерватыў і СНІД, хлапчук ведае з рэкламы і тэлебачання. А больш за іх яго «прасвятляе» старэйшы на пару гадоў васьмікласнік Ілля, у якога дома ёсць камп’ютар з выхадам у інтэрнэт.
Потым Косця мне яшчэ прызнаўся, што летам яны «глядзелі карцінкі» на парна-сайце.
– І як – спадабалася? – пацікавілася.
– Ды не… – паціснуў плячыма.
– Але, напэўна, потым яшчэ не раз «залазілі»?
– Ну так. Цікава.
Косцю можна зразумець. Не сакрэт, што ў падлеткавым узросце да пытанняў полу інтарэс узрастае. Хлопчыкаў і дзяўчынак вельмі цікавіць будова свайго цела, арганізм пачынае выпрацоўваць палавыя гармоны, прабуджаецца сексуальная цяга. Аднак сваю цікавасць розныя падлеткі праяўляюць па-рознаму. Адны хлопчыкі імкнуцца падкрэсліць, што ўжо дарослыя, і пачынаюць дэманстратыўна разглядаць равесніц, адпускаць у іх адрас рэплікі накшталт «сексуальная ў Светкі фігурка!». Іншыя абмяркоўваюць пікантныя пытанні выключна ў «сваёй тусоўцы», а хтосьці быццам гэтым зусім не цікавіцца.
Наступствы апошнія вельмі непрыемныя: і сексуальная разбэшчанасць, і непажаданая цяжарнасць, і заражэнне хваробамі, якія перадаюцца палавым шляхам. Менавіта няправільная інфармацыя фарміруе скажоныя погляды, накшталт таго, як у Косці змяшаліся ў адно каханне і секс. Неўзабаве гэта можа стаць галоўнай перашкодай пры пабудове гарманічных адносін з супрацьлеглым полам. Таму Іллю зусім нельга лічыць дасведчаным і «прасунутым». Аголеныя целы ён, магчыма, вывучыў добра. Але ці дапаможа гэтая «навука» спадабацца дзяўчыне, аказваць ёй знакі ўвагі, дастаўляць эмацыянальную асалоду – усё тое, што слабаму полу сапраўды неабходна?
У любым выпадку ўзнікае патрэба ў кампетэнтнай інфармацыі. Дзе яе знайсці? Можна палазіць па паліцы з шыльдай «Медыцына» ў бібліятэцы. Можна набыць адну з папулярных міні-энцыклапедый для хлопчыкаў і дзяўчынак, якімі запоўнены цяпер кнігарні. Можна запытацца ў настаўніцы біялогіі, школьнага псіхолага, урача паліклінікі. А яшчэ ёсць сексалагічныя і псіхалагічныя кабінеты, цэнтры сацыяльна-псіхалагічнай дапамогі. Аднак у першую чаргу такую місію на сябе павінны браць бацькі.
Псіхолаг тэрытарыяльнага цэнтра сацыяльнага абслугоўвання насельніцтва Наталля Хмарэнка адзначае, што сексуальнае выхаванне пачынаецца значна раней, чым размова аб палавым паспяванні і сексе, якую большасць дарослых стараецца адкласці бліжэй да падлеткавага ўзросту.
– Хаця многія бацькі гэтага нават не заўважаюць… Перад выпіскай з радзільнага дома мы рыхтуем ружовы канверцік і шапачку з карункамі і банцікамі для дзяўчынкі і блакітны камплект для хлопчыка. Колер калыскі, камбінезона і той жа шапачкі таксама часта выбіраецца ў адпаведнасці з полам дзіцяці. Мы фарміруем розніцу ў дачыненні да дзіця, у залежнасці ад яго полу, ужо ў першыя дні яго жыцця, хоць наўрад ці ўсведамляем гэта.
На думку псіхолага, на працягу ўсяго дзяцінства адбываецца несвядомае ўбіранне мужчынскіх і жаночых роляў, заснаванае на адрозненні ў сямейных функцыях і паводзінах мамы і таты, бабулі і дзядулі, цёткі і дзядзькі.
– Мы кажам дзецям словы, якія падкрэсліваюць «жаночыя» і «мужчынскія» якасці асобы і самі таго не заўважаем:
– Які ў цябе беспарадак, прыбяры ўсё акуратна – ты ж дзяўчынка!
– Ну, што ты капрызнічаеш, як дзяўчынка, вазьмі сябе ў рукі – ты ж мужчына!
Так нашы дзеці ўбіраюць эталоны мужчынскага і жаночага ў выглядзе ўстановак і правілаў паводзін.
Да пачатку навучання ў школе дзіця звычайна добра засвойвае змест мужчынскіх і жаночых роляў у сям’і, паступова пачынае арыентавацца ў гендэрных адрозненнях. Дзеці выдатна разумеюць, што прыналежнасць да полу звязана не толькі з вонкавымі прыкметамі. І ўжо ў малодшым школьным узросце перад бацькамі ўстае задача падрыхтаваць дзіця да перыяду палавога паспявання, распавесці яму пра тыя змены, якія чакаюць яго ў будове цела, фізіялогіі і паводзінах.
– Сёння існуе меркаванне, што дзеці могуць атрымаць такую інфармацыю ў школе або з адкрытых крыніц, і распавядаць ім пра працэс палавога паспявання зусім неабавязкова, – працягвае псіхолаг. – У нейкім сэнсе гэта – праўда, з такімі-сякімі агаворкамі: размова не толькі пра тое, што даведаўшыся пра асаблівасці падлеткавага ўзросту з інтэрнэту або ад больш «прасунутых» прыяцеляў, у дзіцяці можа скласціся негатыўнае стаўленне да тых зменаў, якія яго чакаюць, але яшчэ і ў тым, што размовы па душах паміж бацькамі і дзецьмі могуць быць больш патрэбныя, чым валоданне навуковымі ведамі з вобласці анатоміі і фізіялогіі. Менавіта бацькі могуць дапамагчы дзіцяці пачаць ставіцца пазітыўна, без страху і прадузятасці, да свайго працэсу станаўлення як дзяўчыны ці як юнака, сфарміраваць адносіны да менструацыі або палюцыі, як да натуральных працэсаў. Дзіцяці важна растлумачыць будову палавых органаў і іх адрозненне ў хлопчыкаў і дзяўчынак. Пры гэтым акцэнт неабходна рабіць на рэпрадуктыўнай функцыі і вашым дачыненні да дзяцей і дзетараджэння.
Наталля Хмарэнка адзначае, што менавіта пубертатны перыяд – гэта час першых закаханасцяў і дружбы паміж хлопчыкамі і дзяўчынкамі, які моцна адрозніваецца ад тых гульняў, у якія дашкольнікі рознага полу гулялі разам.
– У гэты перыяд дарослыя могуць пачуць: «Маёй сяброўцы падабаецца хлопчык з паралельнага класа», пра свае ўласныя захапленні дзеці распавядаюць бацькам радзей. Ці варта палохацца гэтага сяброўства? Калі таты і мамы ўспомняць сябе ў гэтым узросце, то ў іх памяці ўсплывуць дзяўчынкі, якіх яны тузалі за коскі, хлопчыкі, якія насілі партфель да дому, уздыхі і погляды ўпотай. Сучасныя дзеці пайшлі не вельмі далёка, хіба, што яны яшчэ ставяць лайкі Укантакце і выкладваюць свае фатаграфіі. Закаханасць у гэтым узросце зусім нармальная з’ява, якая з’яўляецца этапам развіцця вашага дзіцяці. Дайце зразумець сваім дзецям, што вы на іх баку, разумееце і падтрымліваеце іх нясмелыя крокі насустрач процілегламу полу. Абавязкова размаўляйце з сынам ці дачкою пра дружбу, каханне, павагу, інтымныя адносіны. І, нягледзячы на тое, што тэма сексу ў нашым грамадстве табуяваная, і часцей за ўсё бацькам сорамна гаварыць пра яе з дзіцём, памятайце, што веды ў дадзеным выпадку – гэта абарона, – заклікае псіхолаг.
Палавое выхаванне праходзіць паспяхова, калі дзіця ўсведамляе сваю прыналежнасць да полу, карыстаецца характэрнымі палавымі мадэлямі паводзін, не саромеецца свайго цела, умее правільна сябе даглядаць і не саромеецца задаваць пытанні, што яго цікавяць, менавіта сваім бацькам, а не аддае перавагу карцінкам «пра каханне». Таму размаўляйце са сваімі дзяцьмі “пра гэта» абавязкова.
Кацярына КАРПІК


Написать комментарий

НОВОСТИ

Вилейчанин за совершение в пьяном виде ДТП с тяжкими последствиями для здоровья приговорён к 4 годам «химии»

«Весы показали 100 кг, и я поняла: хватит есть»: как вилейчанка похудела на 20 кг после вторых родов

Фотофакт. Возле велодорожки появилась игровая площадка

«Колхозники могут утереть нос городским». Как проводит уборочную 24-летний председатель хозяйства «Новая Любания»

САМОЕ ЧИТАЕМОЕ

  • "Весы показали 100 кг, и я поняла: хватит есть": как вилейчанка похудела на 20 кг после вторых родов - 16 Август 2017 (1133)
  • "Колхозники могут утереть нос городским". Как проводит уборочную 24-летний председатель хозяйства «Новая Любания» - 16 Август 2017 (896)
  • Фотофакт. Возле велодорожки появилась игровая площадка - 16 Август 2017 (438)
  • Житель Вилейского района спрятал арестованное имущество и заработал уголовное дело - 17 Август 2017 (298)
  • Вилейчанин за совершение в пьяном виде ДТП с тяжкими последствиями для здоровья приговорён к 4 годам "химии" - 17 Август 2017 (263)
  • Вилейчанка заняла призовое место в Международном фестивале-конкурсе славян и викингов в Волине - 16 Август 2017 (211)
  • Пятибалльная система оценки знаний: за и против - мнения - 16 Август 2017 (115)
  • В магазине «Детский мир» вилейские спасатели проведут акцию «В центре внимания – дети!» - 17 Август 2017 (96)
  • В Минской области повышен тариф на социальные услуги, предоставляемые территориальными центрами социального обслуживания населения - 17 Август 2017 (88)
  • На территории Молодечненского района задержаны распространители марихуаны - 17 Август 2017 (74)
  • ВСЕ НОВОСТИ

    В магазине «Детский мир» вилейские спасатели проведут акцию «В центре внимания – дети!»

    Во всех областных и районных городах Беларуси появятся единые диспетчерские службы ЖКХ 115

    В Минской области повышен тариф на социальные услуги, предоставляемые территориальными центрами социального обслуживания населения

    ГАИ Вилейского района проведет мероприятия по снижению травматизма среди пешеходов и велосипедистов

    Во второй половине дня 17 августа ожидаются грозы, объявлен оранжевый уровень опасности

    На территории Молодечненского района задержаны распространители марихуаны

    Информация об оказании помощи для подготовки детей к школе

    Вилейские спасатели в детском центре «Надежда»

    Житель Вилейского района спрятал арестованное имущество и заработал уголовное дело

    Вилейчанин за совершение в пьяном виде ДТП с тяжкими последствиями для здоровья приговорён к 4 годам «химии»

    РУБРИКИ ШП НАШИ АВТОРЫ Яндекс.Метрика