«Нумар 1», які прайшоў усю вайну

Уладзімір Ігнатовіч з таго пакалення, якому было наканавана лёсам сустрэцца з Вялікай Айчыннай вайною твар у твар. І, насуперак усяму, выжыць. Каб жыла памяць – для будучыні. Нарадзіўся Уладзімір Якаўлевіч у вёсцы Радкоў, што на Гомельшчыне, а вайну сустрэў у Бабровічах. І прайшоў яе ўсю – ад першага да апошняга дня. На сваю маленькую радзіму вярнуўся толькі ў сорак шостым. Таму што ваенная спецыяльнасць сапёра, якую ён асвоіў пасля 9 мая 1945-га, была патрэбна і пасля Перамогі. У Ленінградскай вобласці пад Старою Русаю ён размінірваў палі, каб там можна было вырошчваць хлеб. Зараз, ужо два гады, ветэран жыве ў Вілейцы, у сям’і малодшай дачкі – Ніны Уладзіміраўны. Для яго вельмі каштоўная ўвага, таму, калі мы разам з дзясяцікласнікамі Вілейскай гімназіі №1 “Логас” Златай Скабей і Мікітам Вярцінскім напярэдадні свята Перамогі наведаліся да Уладзіміра Якаўлевіча, той ахвотна нас сустракаў. Зразумела, што ў прыгожы майскі дзень размаўлялі пра перажытае ім…

26 кастрычніка 1940 года Уладзіміру Ігнатовічу споўнілася васямнаццаць, а 12 ліпеня 1941-га ён быў прызваны ў армію – камісіяй Даманавіцкага раёна. За плячыма – чатыры класы адукацыі (як сам ён кажа – «у нацяжку») і мірнае сялянскае жыццё, а наперадзе – невядомасць. Бацьку, Якава Фёдаравіча, мабілізавалі за тыдзень да яго. У сям’і былі яшчэ два малодшыя браты. Меншы, Іванька, праводзіў брата да самага канца вёскі, а потым пабег дадому. І гэта адзін з тых яскравых момантаў, што адлюстраваліся ў памяці на ўсё жыццё. Усяго на вайну з Радкова, як расказаў Уладзімір Якаўлевіч, пайшло 70 чалавек, а вярнуліся трое. Ён – адзін з іх. Бацька з фронту не вярнуўся – загінуў пад Смаленскам… Адпраўляючы ў войска свайго старэйшага сына, маці горка плакала – невысокі, дробны, зусім яшчэ зялёны, які лёс яго напаткае? Але адна з вясковых жанчын супакоіла – маўляў, не плач, Мар’ечка, па сыночку, я твайго Валодзю, пакуль вочы бачылі, увесь час “лячыла”, каб прыйшоў дадому. “Лячыць” на Гомельшчыне – гэта маліцца. Хто ведае, але шмат момантаў было, калі смерць хадзіла зусім блізка, а ён уцалеў.

Ён быў кулямётчыкам – стралком, “нумарам 1”, а напарнік, які падаваў кулямётныя стужкі, быў “нумар 2”. У адным з баёў папалі пад абстрэл – напарніка забілі, а яму куля, прайшоўшы праз шынель, адарвала падэшву абутку, але не параніла. На яго вачах на міне падарваліся конь разам з вершнікам – былі і няма, зусім пабач варожая куля скасіла аднаго з таварышаў па зброі, калі яны вылазілі з траншэі…

З ліпеня 1941-га па красавік 1942-га Уладзімір Ігнатовіч служыў у першай асобнай горна-стралковай брыгадзе, з мая 1942-га па люты 1945-га быў стралком у аддзеле контрразведкі пры курсах малодшых лейтэнантаў, а з сакавіка па май 1945 года камандаваў стралковым аддзяленнем 67-га стралковага палка. З ліпеня 1945-га па лістапад 1946-га быў камандзірам стралковага аддзялення 259-га гвардзейскага стралковага палка. Пра станкавы кулямёт на “козліках” можа і сёння расказаць усё дакладна – нібыта толькі ўчора трымаў яго ў руках. Расказаў нам Уладзімір Якаўлевіч і пра тое, як супрацьстаялі танкам. Вайна «прадыктавала» такі спосаб. Сабак кармілі толькі пад танкамі, прывучалі. І калі варожая тэхніка ішла ў наступленне, ёй насустрач беглі сабакі-падрыўнікі. Пад кожным была прымацавана граната. Па звычцы яны беглі пад танкі…
9 мая 1945 года – гэты дзень у памяці Уладзіміра Якаўлевіча назаўжды.

– Мы ішлі ў наступленне, білі немцаў, усё гналі, гналі ворагаў – і загналі. Раптам усё сціхла. І іхняя старана заглохла, і наша. Бачым – з боку невялікага лясочку ідуць трое з белымі сцягамі, праціўнікі нашы. І нашых трое насустрач пайшлі. Вайна скончана. Радаваліся, танцавалі…

Было гэта ў абед, расказаў Уладзімір Якаўлевіч, збіраліся есці. Перад гэтым салдаты збіралі зброю, якая дзе засталася. Адзін з салдат перад гэтым падняў на полі пісталет і паклаў сабе за пазуху. А калі нахіліўся да кацялка, каб есці, незнарок спрацаваў курок і раздаўся стрэл… Салдат, які прайшоў усю вайну, загінуў 9 мая.

Моцна трымае памяць і момант вяртання дадому. Кавалер медаля “За адвагу” пасля дэмабілізацыі ехаў дадому. Вось і свая станцыя – Халоднікі. Бачыць – там людзі вагоны з зернем разгружаюць. Прыгледзеўся – свае, землякі! «Валодзька ідзе!» – і яны яго пазналі.

– Прывіталіся мы, пацалаваліся, – расказвае Уладзімір Якаўлевіч. – Яны мне рады, я – ім. Недалёка сталовая была, я «абед» нам заказаў – кіпень у чайніку. Кансервамі, што з сабою былі, іх пачаставаў. Пасля вайны голад быў, кансервы тыя былі за шчасце…

Вечарам ён прыйшоў у родную вёску. Адной з нямногіх, што не знішчыў агонь, была іх хата. Зайшоў, прывітаўся: «Добры вечар, мама». А яна спачатку і не пазнала яго, не паверыла. А потым як пляснула ў далоні: «Валодзя!»

Пачалося пасляваеннае жыццё. Яно не было салодкім – вельмі цяжка, надрыўна правалі. Не было коней – аралі на людзях. Шмат мужчын не вярнулася – за каня былі жанчыны. І гэта яго абурала. Але іншага выйсця не было, пакуль не раздабылі валоў. Уладзімір Якаўлевіч усё жыццё адпрацаваў у калгасе, быў і паляводам, а пасля яго запрасілі папрацаваць пастухом. Як і ўсё ў сваім жыцці, адказна выконваў і гэты абавязак. Сёння, чуючы пра безгаспадарлівасць дзе-небудзь, расказалі родныя ветэрана, ён узрушана абмяркоўвае сітуацыю з імі, не можа застацца раўнадушным.

Калі прыйшла пара жаніцца, расказваў пра асабістае Уладзімір Якаўлевіч, ён прыглядаўся да адной дзяўчыны – Насці. Высокая, статная, прыгожая, працавітая. Сірацінаю яна была з малых гадоў, пасагу багатага не мела. Многія на яе заглядаліся, але беднасці баяліся, расказаў Уладзімір Якаўлевіч. А ён не спужаўся. Аднойчы на танцах, калі падчас перапынку ўсе выйшлі на вуліцу, ён сеў з ёю побач і спытаў: «Калі я да цябе ў сваты прыйду, пойдзеш за мяне?» Хваляваўся, канечне, а яна спакойна адказала: «Пайду». Пасватаўся, а неўзабаве і вяселле справілі.

– Прыбралі і мяне, і каня, – вочы Уладзіміра Ігнатовіча заіскрыліся ўсмешкаю. – Калі гарманіст польку для маладых зайграў, мы пайшлі. Як закружыла мяне мая Насця – толькі ножкі ад зямлі адарваліся!

Хоць і адрозніваліся яны знешне, а жылі добра, душа ў душу. Шэсцьдзесят год разам пражылі, чацвёра дзяцей нарадзілася – Якаў, Вольга, Валодзя, Ніна. Жылі спачатку ў матчынай хаце, а потым купілі невялічкую сваю, а пасля таго, як нарадзілася малодшая, Ніна, пабудавалі большую хату. З аднаго вугла ў другі трэба было доўга бегчы – гэта Ніна Уладзіміраўна памятае і сёння, такім нязвыклым падаўся гэты прастор. Калі ў жонкі здарыўся інсульт, Уладзімір Якаўлевіч шэсць гадоў даглядаў яе сам. Ва ўзросце васьмідзесяці дзевяці год яго Насці не стала… Іх з жонкай партрэт і сёння навідавоку ў пакоі, дзе жыве ветэран. Побач – выявы саслужыўцаў і родных, ваенныя ўзнагароды, віншавальныя паштоўкі, якія ён беражліва захоўвае. А на сцяне – сапраўднае сямейнае дрэва, якое адна з унучак зрабіла і падарыла яму на дзевяностагадовы юбілей. Яго карані і ствол – Уладзімір Якаўлевіч з жонкай, галінкі – дзеці, лісточкі – унукі, а кветачкі – праўнукі. Ва Уладзіміра Ігнатовіча дзевяць унукаў і адзінаццаць праўнукаў, якіх ён ведае па імёнах і бачыць па скайпе – так зручна падтрымліваць сувязь на адлегласці, бо некаторыя з родных жывуць за межамі Беларусі. Але раз у год яны абавязкова збіраюцца ўсе разам – сустрэцца і паслухаць успаміны Уладзіміра Якаўлевіча.

Так склаўся лёс, што адна з унучак ветэрана выйшла замуж за немца. І ёсць такая верагоднасць, што яго дзед мог ваяваць супраць «нумара 1» на адным полі бою. У маладой сям’і падрастае хлопчык – праўнучак Уладзіміра Якаўлевіча, у якім цячэ і нямецкая кроў. Расказваючы пра гэты факт, Уладзімір Ігнатовіч робіць філасофскую заўвагу:

– Так атрымалася, што зробіш? Гэтыя ж немцы не вінаватыя, не адказваюць за тое, што рабілі тыя немцы, якія ваявалі…

Таццяна ШАРШНЁВА.

Фота аўтара


Написать комментарий

НОВОСТИ

За время акции «Скорость» сотрудники ГАИ привлекли более 40 водителей

Гружёная фура ночью съехала в кювет в Вилейском районе

Пенная вечеринка, шоу близнецов: 1 июня в м-не «Северный-2» состоится «Праздник Детства и семьи — 2018»

В Вилейке 19-летний хулиган разбил окно местного жителя 

САМОЕ ЧИТАЕМОЕ

  • Сеансы кинотеатра «Мир» (9 – 13 мая) - 7 мая 2018 (2412)
  • Гружёная фура ночью съехала в кювет в Вилейском районе - 7 мая 2018 (356)
  • У мисс Беларусь-2018 бабушка живёт в Порсе - 7 мая 2018 (310)
  • Пенная вечеринка, шоу близнецов: 1 июня в м-не "Северный-2" состоится "Праздник Детства и семьи - 2018" - 7 мая 2018 (235)
  • Фотофакт. В городском парке установили боевую машину БМД - 7 мая 2018 (178)
  • «Ярмарка вакансий» пройдет в Вилейке 11 мая - 7 мая 2018 (141)
  • За время акции «Скорость» сотрудники ГАИ привлекли более 40 водителей - 7 мая 2018 (71)
  • Депутаты благоустраивали Забродье - 7 мая 2018 (31)
  • Вилейский бильярдист принял участие в очередном турнире из серии "Кубок Славянских Государств" - 7 мая 2018 (19)
  • Строительная организация Вилейского района работнику не выплатила окончательный расчет при увольнении - 7 мая 2018 (16)
  • ВСЕ НОВОСТИ

    Строительная организация Вилейского района работнику не выплатила окончательный расчет при увольнении

    Госконтроль проверил отдел образования, спорта и туризма Жодинского городского исполкома

    Молодечненским межрайонным комитетом госконтроля проведен мониторинг КСУП «Стайки» Вилейского района

    Открытое акционерное общество «Стеклозавод «Залесье» (продавец), проводит открытый аукцион по продаже…

    У мисс Беларусь-2018 бабушка живёт в Порсе

    Реквием по сожжённым деревням

    Вайна Казіміра Ягелы

    Часть его жизни

    Вялікай вайны салдат

    Вилейская молодёжь: «Мы помним тебя, прадед!»

    РУБРИКИ ШП НАШИ АВТОРЫ
    Яндекс.Метрика