ФОТОРЕПОРТАЖ. Купалье отметили вилейчане

З 6 на 7 ліпеня віляйчане адсвяткавалі галоўнае летняе свята нашых продкаў – Купалле. Традыцыйна ў Ніжнім парку на беразе ракі Віліі прайшло маштабнае святочнае мерапрыемства са спевамі і танцамі, пляценнем вянкоў, купальскім вогнішчам і забавамі.

Купалле – гэта старажытнае свята Сонца і Агню, калі яшчэ нашы продкі пакланяліся гэтым стыхіям, каб забяспечыць добрую ўрадлівасць і прыплод жывёлы. Спрадвеку гэта свята было прымеркавана да самага доўгага дня году – летняга сонцастаяння. Зараз жа Купалле святкуе ўся краіна ў ноч з 6 на 7 ліпеня. Напэўна, ніводнае беларускае традыцыйнае свята не можа пахваліцца такімі маштабнымі мерапрыемствамі, што да яго прымяркоўваюцца, як Купалле, ну, і яшчэ Масленіца. Час ідзе,шкада, што мясцовыя варыянты свята збольшага забываюцца, бо не толькі па абласцях была рэгіянальная асаблівасць свята, але і нават ў кожнай вёсцы магла адрознівацца традыцыя святкавання летняга сонцастаяння. Але сённяшняя сітуацыя з Купаллем – гэта цікавы прыклад новага жыцця свята, ужо не ў яго лакальным варыянце, а на нацыянальным узроўні, пераход лакальнага ў нацыянальнае – той шлях, што чакае традыцыйную культуру ў сучасным свеце. У наш час у ноч на 7 ліпеня беларусы на ўзроўні сваёй генетычнай памяці спантанна заводзяць каля купальскага вогнішча карагоды, ідуць купацца, скачуць праз вогнішча. Гэта новае жыццё традыцыі, але ўжо прадыктаванае ўмовамі гарадскога асяроддзя. Такая ж сітуацыя і ў латышоў, і ў літоўцаў, якія свята летняга сонцастаянна – «Ліго» і «Йонінэс» – нават ўвялі ў ранг дзяржаўных, калі гэты дзень аб’яўлены афіцыйным выходным і ў кожнай вёсцы і горадзе ладзяцца вялікія святочныя мерапрыемствы.

Спрадвеку неабходнымі элементамі Купалля былі вялікае вогнішча, якое складалі і палілі ўсёй вёскай, купанне ў рацэ ці возеры,увечары – пляценне вянкоў, якія збіралі, сушылі, а яшчэ і свяцілі зёлкі для лекавання на працягу года. У момант росквіту плодных сіл зямлі набывалі моц зёлкі, якія збіралі ў гэты час усе, ад малога да старога. На працягу года купальскія зёлкі выкарыстоўвалі ад розных няшчасцяў і хвароб. Раней для купальскага вогнішча ўсёй вёскай зносілі старыя рэчы. Паселішчы маглі спаборнічаць між сабой – у каго будзе большы агонь і даўжэй гарэць. Рэшткі гэтага ўяўлення захаваліся і сёння на вёсцы, калі для купальскага вогнішча рыхтуюць старыя гумовыя шыны, якія добра і доўга гараць. Раней на Вілейшчыне, па ўспамінах старажылаў, сярод вогнішча мог знаходзіцца шост з лялькай ці колам наверсе. Ляльку рабілі з саломы, у жаночай іпастасі, маглі насіць па вёсцы, тапіць замест таго, каб спальваць. Калі вогнішча прагарае, шост з колам падае. У купальскую ноч маглі адбывацца і розныя цудадзейныя здарэнні. Бадай што найбольш вядомым застаецца паданне аб папараць-кветцы, што цвіце толькі ў купальскую ноч, да таго ж адно імгненне. Хто яе сарве, будзе мець усё, што пажадае, бачыць скарбы, схаваныя ў зямлі, можа стаць сам нябачным, адамкнуць і замкнуць любы замок. Лічылася, што ў купальскую ноч выходзяць на паверхню закапаныя скарбы, «купаюцца і сушацца». Іх ахоўвае «нядобрая» сіла, адводзіць чалавеку вочы, таму завалодаць багаццем, не маючы папараць-кветкі, складана.

Адметна і тое, што для кожнага віляйчаніна Купалле асацыіруецца з вогнішчам, жартамі, гульнямі, рознымі прадстаўленнямі – усё гэта нам дораць цяпер супрацоўнікі ўстаноў культуры. Купалле на беразе старажытнай ракі Віліі, якая нясе свае воды «ў бацьку Нёман», і ў блакітным люстэрку якой адлюстроўваюцца тысячагоддзі гісторыі нашай роднай зямлі – гэта самабытнае, непаўторнае свята, накіраванае на захаванне нашай аўтэнтычнай культуры, традыцый. Як заўжды з 6 на 7 ліпеня начную цішыню і цемру Віліі абуджае полымя купальскага вогнішча – каб і надалей моц сонца спрыяла росквіту Вілейшчыны.

Сяргей ГАНЧАР.
Фота Веранікі ШАБЕЛЬНАЙ

 

Фото Вероники ШАБЕЛЬНОЙ


Написать комментарий

НОВОСТИ

Во время фетиваля «Уха-фэст 2018» будет организован ВЕЛОПАРАД

Впервые в Вилейке пройдёт бородатый конкурс

Фоторепортаж с экспедиции по реке Вилии «Шляхам графа Тышкевіча — 2018»

ФОТОРЕПОРТАЖ. Купалье отметили вилейчане

САМОЕ ЧИТАЕМОЕ

  • Впервые в Вилейке пройдёт бородатый конкурс - 9 июля 2018 (288)
  • На Купалье у вилейчанина украли дорогостоящий велосипед - 9 июля 2018 (265)
  • Во время фетиваля "Уха-фэст 2018" будет организован ВЕЛОПАРАД - 9 июля 2018 (163)
  • Фоторепортаж с экспедиции по реке Вилии "Шляхам графа Тышкевіча - 2018" - 8 июля 2018 (122)
  • В небе над Вилейкой можно было наблюдать редкое атмосферное явление - серебристые облака - 10 июля 2018 (97)
  • Экологи из Калининграда исследовали Банное озеро - 10 июля 2018 (25)
  • ГАИ 10-16 июля проведет акцию по контролю безопасности детей-пассажиров - 9 июля 2018 (15)
  • В Минском районе 13-летняя велосипедистка упала под колеса авто - 9 июля 2018 (11)
  • Смертельное ДТП с участием трактора и легкового автомобиля в Солигорском районе: расследование завершено - 9 июля 2018 (10)
  • Самое долгое лунное затмение XXI века пройдет в конце июля - 9 июля 2018 (5)
  • ВСЕ НОВОСТИ

    Экологи из Калининграда исследовали Банное озеро

    Плата за вывоз мусора: право или обязанность владельцев частных домов?

    И огонь души сохранить

    Первый трудовой опыт

    «Здесь был Вася», или Принципы хорошего отдыха

    14 июля «прямую телефонную линию» проведет председатель Минского областного совета депутатов ЯКУБИЦКАЯ Наталья Викторовна

    14 июля состоится «прямая телефонная линия» заместителя председателя райисполкома КАТОВИЧА Александра Сергеевича

    О работе с обращениями граждан в Комитете государственного контроля Минской области в 1 квартале 2018 г.

    Госконтроль провёл мониторинг использования госжилфонда Воложина

    УП «Мингаз» подарил детсаду в Долгиново спортинвентарь и другое

    РУБРИКИ ШП НАШИ АВТОРЫ
    Яндекс.Метрика